Dao cắt phụ tải LBS là gì? Hướng dẫn chi tiết từ A-Z

Trong bối cảnh công nghiệp hóa hiện đại, việc đảm bảo cung cấp điện liên tục và ổn định là yếu tố then chốt. Để xử lý nhanh chóng các sự cố điện, các thiết bị đóng ngắt phụ tải như dao cắt phụ tải LBS, Recloser đóng vai trò vô cùng quan trọng. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về LBS là gì và những thông tin chi tiết nhất.

LBS là gì và chức năng chính

LBS là gì? LBS là viết tắt của thuật ngữ Load Break Switch, có thể dịch sang tiếng Việt là Dao cắt phụ tải. Đây là một thiết bị điện được thiết kế chuyên dụng để đóng và ngắt dòng điện tải trong lưới điện trung thế. Khác với các loại máy cắt (Circuit Breaker) hay Recloser, LBS không được trang bị cuộn đóng cắt hay bộ điều khiển tự động, do đó không có khả năng tự động đóng ngắt hoặc kết hợp với bảo vệ rơle.

Chức năng chính của LBS là cho phép người vận hành thực hiện việc đóng hoặc ngắt dòng điện một cách thủ công khi có tải. Điều này rất hữu ích trong các tình huống cần cô lập một đoạn đường dây để bảo trì, sửa chữa hoặc phân đoạn lưới điện khi xảy ra sự cố, giúp thu hẹp phạm vi mất điện.

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của LBS

Về cơ bản, cấu tạo của LBS khá tương đồng với Recloser nhưng tối giản hơn. Nó bao gồm các bộ phận chính giúp thực hiện chức năng đóng ngắt cơ học các tiếp điểm.

Cấu tạo cơ bản của LBS:

• Buồng dập hồ quang: Bộ phận quan trọng giúp dập tắt hồ quang điện phát sinh trong quá trình đóng ngắt tiếp điểm, bảo vệ các tiếp xúc và kéo dài tuổi thọ thiết bị. Tùy loại mà buồng dập hồ quang có thể sử dụng khí, dầu hoặc hoạt động trong môi trường bình thường.
• Các tiếp điểm: Bộ phận trực tiếp thực hiện việc đóng/ngắt mạch điện.
• Cơ cấu truyền động: Hệ thống cơ khí giúp vận hành đóng/ngắt các tiếp điểm.

Nguyên lý hoạt động:

Nguyên lý hoạt động của LBS dựa trên sự di chuyển cơ học của các tiếp điểm. Khi người vận hành tác động lực vào cơ cấu điều khiển (thường bằng sào cách điện), các tiếp điểm sẽ di chuyển với tốc độ phù hợp để đóng hoặc ngắt dòng điện. Trong quá trình này, LBS phải chịu các ứng suất cơ học, nhiệt và điện môi. Buồng dập hồ quang sẽ hoạt động để dập tắt tia lửa điện phát sinh khi tiếp điểm di chuyển, đặc biệt là khi ngắt mạch có tải.

LBS là viết tắt của từ gì và ý nghĩa

Như đã đề cập, LBS là viết tắt của từ Load Break Switch. Thuật ngữ này trong tiếng Anh mô tả chính xác chức năng của thiết bị: một công tắc có khả năng ngắt tải. Trong ngành điện, LBS còn có thể được dịch là dao cắt phụ tải, công tắc ngắt tải hoặc máy cắt phụ tải tùy theo ngữ cảnh và quy ước của từng đơn vị.

Ứng dụng và lợi ích của LBS trong lưới điện

Dao cắt phụ tải LBS đóng vai trò như một cầu dao liên động nhưng với khả năng vượt trội là có thể đóng/cắt khi đang có dòng tải chạy qua. Đây là một lợi thế lớn so với các loại cầu dao thông thường.

Các ứng dụng chính của LBS:

• Phân đoạn lưới điện: Khi lắp đặt LBS ở đầu các nhánh rẽ, có thể dễ dàng cô lập một khu vực cụ thể khi cần cắt điện theo kế hoạch hoặc xử lý sự cố, từ đó giảm thiểu tối đa số lượng khách hàng bị ảnh hưởng.
• Bảo vệ kết hợp với cầu chì: Mặc dù bản thân LBS không có chức năng bảo vệ rơle, nhưng khi kết hợp với các cầu chì bảo vệ, nó có thể hoạt động như một giải pháp bảo vệ hiệu quả cho các nhánh phụ hoặc thiết bị. Cầu chì sẽ cắt khi có sự cố quá tải hoặc ngắn mạch nghiêm trọng, còn LBS dùng để đóng cắt thủ công khi có tải.
• Thay thế Recloser ở những nơi không yêu cầu tự động: Với chi phí đầu tư thấp hơn đáng kể so với Recloser, LBS là lựa chọn kinh tế cho các ứng dụng không yêu cầu chức năng tự động đóng lại hay bảo vệ rơle phức tạp.

Việc đóng mở LBS thường được thực hiện thủ công tại vị trí lắp đặt bằng sào cách điện, đòi hỏi người vận hành phải tuân thủ các quy định an toàn nghiêm ngặt, bao gồm việc sử dụng ghế cách điện và đứng trên mặt phẳng cách điện.

Phân loại các loại LBS

LBS là một thành phần quan trọng và ngày càng phổ biến trong lưới điện trung thế, đôi khi được xem là phương án thay thế cho Recloser do yếu tố chi phí. Có nhiều cách để phân loại LBS dựa trên các đặc tính kỹ thuật và ứng dụng:

• Theo cách vận hành: Thủ công hoặc điều khiển từ xa (tuy nhiên, LBS tiêu chuẩn chủ yếu là thủ công).
• Theo môi trường lắp đặt: Trong nhà hoặc ngoài trời.
• Theo kiểu mở: Ngang hoặc đứng.
• Theo điện áp hoạt động: Phổ biến ở các cấp điện áp như 12kV, 22kV, 36kV.
• Theo cấu tạo buồng dập hồ quang: Sử dụng khí SF6, chân không, dầu hoặc hoạt động trong không khí.

Mỗi loại LBS sẽ có những ưu điểm và phù hợp với các điều kiện lắp đặt, vận hành khác nhau.

So sánh LBS với Recloser

Để hiểu rõ hơn về vai trò của LBS, việc so sánh với Recloser là cần thiết. Dưới đây là bảng tóm tắt các điểm khác biệt chính:

Sự khác biệt về chi phí và tính năng khiến LBS trở thành lựa chọn tối ưu cho các ứng dụng không yêu cầu sự phức tạp của Recloser, đặc biệt là trong việc quản lý và phân đoạn lưới điện một cách kinh tế.

Lưu ý an toàn khi vận hành LBS

Việc vận hành LBS đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình an toàn lao động. Do thao tác đóng cắt được thực hiện bằng tay và có thể diễn ra khi đang có tải, người vận hành cần:

• Sử dụng đầy đủ trang bị bảo hộ cá nhân (BHLĐ): Bao gồm găng tay cách điện, ủng cách điện, mũ bảo hiểm, kính bảo hộ.
• Sử dụng dụng cụ thao tác chuyên dụng: Như sào cách điện, ghế cách điện.
• Đảm bảo khoảng cách an toàn: Luôn giữ khoảng cách an toàn với thiết bị và các bộ phận mang điện.
• Kiểm tra tình trạng thiết bị: Trước khi thao tác, cần kiểm tra kỹ lưỡng tình trạng hoạt động của LBS và các dụng cụ hỗ trợ.
• Tuân thủ quy trình vận hành: Thực hiện đúng các bước đóng, cắt theo quy định của ngành điện.

25 lbs (pound) là một đơn vị đo khối lượng, hoàn toàn không liên quan đến chức năng của dao cắt phụ tải LBS trong ngành điện. Việc nhầm lẫn này có thể gây hiểu lầm nghiêm trọng. LBS trong ngữ cảnh này luôn đề cập đến Load Break Switch.

Công ty AT Đông Dương là đơn vị chuyên nhập khẩu và phân phối độc quyền các sản phẩm LBS POWERSYS đến từ Hàn Quốc. Nếu quý khách hàng có nhu cầu tìm hiểu hoặc cần tư vấn về các giải pháp cho lưới điện trung thế, hãy liên hệ với chúng tôi để nhận được báo giá và hỗ trợ tốt nhất.